ΤΟ ΝΕΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΤΟΥ ΥΠ.ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥΣ ΥΠΑΛΛΗΛΟΥΣ
ΠΟΙΝΟΛΟΓΙΟ - ΔΙΑΓΩΓΗ «ΚΟΣΜΙΑ»- ΕΛΕΓΧΟΣ – ΠΕΙΘΑΡΧΗΣΗ - ΑΥΤΑΡΧΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΥΘΑΙΡΕΣΙΑ
Το
Υπουργείο Εσωτερικών, μετά από άλλη μια «δημοκρατική» διαδικασία διαβούλευσης
μέσα στο κατακαλόκαιρο, κατέθεσε στη Βουλή το νέο νομοσχέδιο για την αναμόρφωση
της βαθμολογικής διάρθρωσης, του συστήματος βαθμολογικών προαγωγών και του
συστήματος επιλογής προϊσταμένων οργανικών μονάδων του δημόσιου τομέα του
Υπουργείου Εσωτερικών.
Συνοπτικά,
τι προβλέπει το νομοσχέδιο:
·
Την
κατάταξη των δημοσίων υπαλλήλων σε επτά (!) βαθμούς, από τον/την «νεοεισερχόμενο/νη
υπάλληλο» έως την αποκαλούμενη «ηγεσία». Μάλιστα, ο/η «νεοεισερχόμενος/η υπάλληλος»
ταξινομείται σε τρεις διαφορετικούς βαθμούς, με χαρακτηρισμούς όπως «μικρής», «μεσαίας»,
«αυξημένης εμπειρίας». Εννοείται ότι θα πραγματοποιηθεί υποχρεωτική
επανακατάταξη όλων των υπαλλήλων που θα σημαίνει κίνδυνο υποβάθμισης και
υπαγωγή σε αυστηρότερες ιεραρχήσεις που σχεδιάζονται για να συνδεθούν μελλοντικά
με τον μισθό μας.
·
Τη
σύνδεση της βαθμολογικής προαγωγής με τις ετήσιες αξιολογήσεις και τη
διαπίστωση «επαρκών στοιχείων» στις εννέα δεξιότητες του Ενιαίου Πλαισίου
Δεξιοτήτων. Για την προαγωγή στον επόμενο βαθμό δεν θα αρκεί πλέον ο χρόνος
υπηρεσίας και όποιος δεν συγκεντρώνει τις απαιτούμενες θετικές κρίσεις
παραμένει στον ίδιο βαθμό. Οι ετήσιες εκθέσεις αξιολόγησης, πλέον, θα βεβαιώνουν
το δικαίωμα προαγωγής, δηλαδή την κατοχή επαρκών στοιχείων τουλάχιστον
στις μισές συν μία από τις ετήσιες εκθέσεις αξιολόγησης κατά τα έτη παραμονής
στον βαθμό.
·
Τη νομοθετική εξουσιοδότηση για την έκδοση
Οδηγού (!!!) για την αξιολόγηση δεξιοτήτων, συμπεριφορών και
επαγγελματικής επάρκειας.
·
Τη
δημιουργία Μητρώου Υποψηφίων Προϊσταμένων για τους υπαλλήλους ΠΕ και ΤΕ,
στο οποίο η ένταξη θα γίνεται μέσω γραπτού διαγωνισμού του ΑΣΕΠ. Η
υποψηφιότητα για θέσεις ευθύνης συνδέεται, ανάλογα με το επίπεδο της θέσης, με
τον βαθμό, τα έτη υπηρεσίας, την προηγούμενη άσκηση καθηκόντων ευθύνης, την
αξιολόγηση και την πιστοποίηση από την Ακαδημία Ηγεσίας.
·
Τον
αποκλεισμό από το Μητρώο λόγω χαμηλής αξιολόγησης, άρνησης συμμετοχής
στην αξιολόγηση, πειθαρχικών ποινών ή συγκεκριμένης υπηρεσιακής κατάστασης.
·
Την
ανάθεση στα υπηρεσιακά συμβούλια κομβικού ελεγκτικού και εκτελεστικού ρόλου, ο οποίος επικεντρώνεται κυρίως στη
βαθμολογική εξέλιξη των υπαλλήλων και στην επιλογή των κατώτερων
βαθμίδων της ιεραρχίας, των Τμηματαρχών.
·
Την
αναδιοργάνωση του ΕΚΔΔΑ και την ίδρυση Ακαδημίας Ηγεσίας, η
πιστοποίηση της οποίας αποκτά καθοριστική σημασία για την πρόσβαση σε θέσεις
ευθύνης. Παράλληλα, το ΕΚΔΔΑ θα μπορεί να παρέχει υπηρεσίες σε ιδιώτες, να
συμμετέχει σε διαγωνισμούς και να τιμολογεί με βάση τις τιμές της αγοράς και
«εύλογο περιθώριο κέρδους».
·
Την
καθιέρωση ενιαίου συστήματος καταγραφής του ωραρίου μέσω ψηφιακής κάρτας
και τη δυνατότητα χρήσης βιομετρικών δεδομένων για την ταυτοποίηση και
την καταγραφή της φυσικής παρουσίας των εργαζομένων.
Πρόκειται
για ένα νομοσχέδιο νεοφιλελεύθερης έμπνευσης και κοπής, στοχοπροσηλωμένο στο Μάνατζμεντ
της Αριστείας, που εισάγει μια σκληρή πυραμίδα στη δημόσια διοίκηση
με μεγάλο χάσμα και ανισότητα μεταξύ της κορυφής και της βάσης.
Στην
κορυφή της πυραμίδας βρίσκεται η λεγόμενη «Ηγεσία της Αριστείας» και στη βάση
της το ανειδίκευτο προλεταριάτο του Δημοσίου. Οι δημόσιοι υπάλληλοι,
ανεξαρτήτως των τυπικών προσόντων τους και της εργασιακής εμπειρίας τους, θα οφείλουν
να αποκτήσουν μια σειρά ασαφών δεξιοτήτων όπως «αποδοτικότητα», «προσαρμοστικότητα»,
«υπευθυνότητα», «ηγετικότητα», για να εξελιχθούν από βαθμό σε βαθμό, ακόμα και
στο χαμηλότερο επίπεδο.
Ωστόσο,
οι δημόσιοι υπάλληλοι αξιολογούνται και για τη συμπεριφορά τους. Άλλωστε, και
στο πειθαρχικό δίκαιο των δημοσίων υπαλλήλων η ανάρμοστη συμπεριφορά εντός και
εκτός της Υπηρεσίας αποτελεί αυτοτελές πειθαρχικό παράπτωμα.
Η
περίφημη αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων, η οποία συνδέεται με τη βαθμολογική
τους κατάταξη και την προαγωγή, γίνεται στη βάση γενικών και αόριστων εννοιών
και όρων, αδιαφανών δεικτών και ενός Οδηγού για την αξιολόγηση δεξιοτήτων,
συμπεριφορών και επαγγελματικής επάρκειας. Η αοριστολογία, η αδιαφάνεια και
η αυθαιρεσία βαφτίζονται αντικειμενικά κριτήρια μέτρησης του
επαγγελματισμού, της συμπεριφοράς και της επαγγελματικής εμπειρίας. Με αυτά τα μη αντικειμενικά
μετρήσιμα και ασαφή κριτήρια, οι δημόσιοι υπάλληλοι θα αξιολογούνται στη βάση
της εξουσίας του ιεραρχικά ανώτερου. Για την κυβέρνηση, η εξουσία μπορεί και
πρέπει να αυθαιρετεί, προς χάριν της «αποδοτικότητας του αποτελέσματος» και όλα
όσα λέγονταν -και λέγονται- για την αξιολόγηση ως δήθεν τρόπο διάκρισης των
άξιων από τους μη άξιους αποδεικνύονται απλώς κοροϊδία, όπως ήδη βλέπουμε και στην καθημερινότητά μας
στις Υπηρεσίες.
Η σκληρή ταξινόμηση των δημοσίων υπαλλήλων σε
επαρκείς/ανεπαρκείς, ηγέτες/ανειδίκευτους/ες, η οποία αρχικά θα λειτουργεί
σε ιδεολογικό και συμβολικό επίπεδο, θα παράξει αποτελέσματα και αποτύπωμα στην
εργασιακή κουλτούρα και στις συνειδήσεις των εργαζομένων του δημοσίου τομέα.
Αυτή η πολλαπλή σκληρή ιεράρχηση και ταξινόμηση θα είναι γεμάτη «αριστεία»,
ανταγωνισμό, αυταρχισμό και αυθαιρεσία, ενώ θα καταφέρει τα τελευταία
πλήγματα στη λειτουργική ανεξαρτησία των δημοσίων υπαλλήλων κάνοντάς τους
υποτακτικούς της κυβερνητικής εξουσίας, απρόθυμους να ασκήσουν και τα ελάχιστα
προβλεπόμενα δικαιώματα αντίρρησης. Μια βαθιά ανισότητα θεσμοθετείται στους
κόλπους της δημόσιας διοίκησης, ως απόρροια της αυταρχικής διακυβέρνησης που
έχει επιβάλει τόσα χρόνια η κυβέρνηση. Οι νέοι βαθμοί λειτουργούν σχεδόν ως
ιδιότυπες «κάστες», στις ανώτερες των οποίων κάποιοι (πχ ΔΕ ή ΥΕ) δεν θα
έχουν ποτέ δικαίωμα πρόσβασης.
Παράλληλα όμως, το νέο σύστημα ευνοεί όσους
βρίσκονται ήδη σε θέσεις ευθύνης, καθώς η προηγούμενη άσκηση καθηκόντων
προϊσταμένου αποτελεί μία από τις βασικές προϋποθέσεις για τη διεκδίκηση
ανώτερων θέσεων και μοριοδοτείται πολύ υψηλά σε σχέση με τις υπόλοιπες. Σε μια
δημόσια διοίκηση όπου επί χρόνια οι θέσεις καλύπτονται χωρίς κρίσεις, οι
προσωρινές τοποθετήσεις μετατρέπονται, με αυτό τον νομότυπο τρόπο, σε
καθοριστικό προβάδισμα για περαιτέρω ανέλιξη, οδηγώντας στην αναπαραγωγή σε
αυτές τις θέσεις της ίδιας κλειστής «δεξαμενής στελεχών», ορισμένων εξ αυτών πιστών συνεργατών των
πολιτικών προϊσταμένων.
Εξίσου προβληματικές είναι οι εναλλακτικές
διαδρομές μέσω του χαρακτηρισμού «υψηλής απόδοσης και δυνατοτήτων», που
μέχρι σήμερα αποδόθηκε σε ελάχιστους υπαλλήλους (καθώς το ΑΙ του ΥΠΕΣ “έκοψε”
δεκάδες χιλιάδες) και της
πιστοποίησης από την Ακαδημία Ηγεσίας, η οποία θα λειτουργεί με σκοπό τη
γρήγορη ανέλιξη προς την κορυφή της Ηγεσίας. Η κυβέρνηση πιστή στην απαξίωση
της δημόσιας εκπαίδευσης και των δημόσιων πανεπιστημίων, φτιάχνει Ακαδημία
Αρίστων. Δίπλα σε αυτήν δεν ξεχνά και τους τίτλους σπουδών από Ιδιωτικά/Μη
Κρατικά Πανεπιστήμια (Ν.Π.Π.Ε., όπως Keele University Greece, Anatolia American
University, CITY College) τα οποία δεν πληρούν τις προϋποθέσεις ούτε για
φροντιστήριο, σύμφωνα με την απόφαση του ΣτΕ (αλλά παρόλα αυτά νομιμοποιούνται,
γιατί εκεί δε χωράνε αξιολογήσεις…)
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και το ενιαίο
σύστημα ωρομέτρησης, το οποίο σε καμία περίπτωση δεν δικαιολογεί τη χρήση
του σώματος του/της εργαζομένου/νης ως μέσου ελέγχου. Η δυνατότητα επιβολής
βιομετρικού συστήματος λόγω παραβάσεων «του ίδιου ή διαφορετικού προσώπου»
σημαίνει ότι η συμπεριφορά μεμονωμένων εργαζομένων μπορεί να οδηγήσει στη
συλλογική επιτήρηση μιας ολόκληρης υπηρεσίας. Η κυβέρνηση επαναφέρει έτσι
τα βιομετρικά δεδομένα, παρά την κατηγορηματικά αρνητική Γνωμοδότηση 4/2026 της
Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.
Όλα τα παραπάνω πάνε χέρι-χέρι με το τιμωρητικό
πειθαρχικό δίκαιο, την άρνηση της αξιολόγησης ως ιδιώνυμο, την πειθάρχηση και
επιτήρηση των δημοσίων υπαλλήλων μέσω της αποδοτικότητας, του ελέγχου της
συμπεριφοράς και της συνέπειας. Στο βαθμό που η είσοδος και η παραμονή στο
Μητρώο Προϊσταμένων εξαρτάται από το αν έχει ασκηθεί πειθαρχική δίωξη, η
συνδικαλιστική δράση θα είναι κάτι με το οποίο «καλύτερα να μη μπλέξουμε»…
Η διαρκής φτωχοποίηση των δημοσίων υπαλλήλων
εντείνει ακόμη περισσότερο αυτή την πίεση. Στον βαθμό που η θέση ευθύνης είναι
ο μόνος τρόπος να πλησιάσεις ένα αξιοπρεπές εισόδημα, ο ανταγωνισμός μεταξύ
μας γίνεται μονόδρομος, ενώ αναμένεται ως επόμενη «μεταρρυθμιστική τομή» η
άμεση σύνδεση της αξιολόγησης με τον μισθό.
Επιπλέον, όχι μόνο δεν γίνεται πιο ευέλικτο το
κράτος αλλά φτιάχνεται μια ολόκληρη γραφειοκρατία αξιολόγησης-ιεράρχησης-προαγωγών-ορισμού
δεξιοτήτων, ένας Λεβιάθαν που θα αποσπά ώρες εργασίας και διαθέσιμο
προσωπικό για σκοπούς που ούτε κατ’ ελάχιστον δεν σχετίζονται με το δημόσιο
συμφέρον.
Η κυβέρνηση των χιλιάδων συμβούλων, που
μοριοδοτήθηκαν από το κόμμα της ΝΔ ή τη ΔΑΠ, των διοικητών, ειδικών συμβούλων
και υφυπουργών με τα «φουσκωμένα» βιογραφικά με αμφιλεγόμενους τίτλους σπουδών,
των οικονομικών σκανδάλων, μας πλασάρει Αριστεία, κομμένη και ραμμένη, με τα
νήματα των ποινών, της τιμωρίας, της αυθαιρεσίας και του αυταρχισμού. Την ώρα
που τα σχολεία και τα νοσοκομεία παραμένουν διαλυμένα, την ώρα που αναπληρωτές/τριες
ζουν σε σκηνές γιατί δεν μπορούν να εξασφαλίσουν στέγη, την ώρα που το ETCS στα
τρένα ακόμα δεν έχει τεθεί σε λειτουργία και τόσα άλλα…
Συναδέλφισσες και συνάδελφοι,
όσοι και όσες ζούμε με τους μισθούς που δεν μας
επιτρέπουν αξιοπρεπή υλική διαβίωση, δεν πρέπει να δεχτούμε την απαξία της
εργασίας μας και, εν τέλει, της ίδιας της προσωπικότητάς μας. Με τις δικές
μας δεξιότητες, αυτές της αντίστασης, της διεκδίκησης και του μαζικού, ενωτικού και
μαχητικού αγώνα
μπορούμε να μετατρέψουμε αυτό το νομοσχέδιο σε κενό γράμμα.
