Η κυβέρνηση έχει αδυναμία στον Αύγουστο. Τότε που όλοι χαλαρώνουν, έστω και ελάχιστα, τότε επιλέγει να προωθεί κρίσιμα νομοσχέδια. Έτσι έκανε πέρυσι με το νομοσχέδιο για το νέο αυταρχικό και τιμωρητικό πειθαρχικό δίκαιο των δημοσίων υπαλλήλων, έτσι έκανε και φέτος με το νομοσχέδιο για αλλαγές στο βαθμολόγιο, στις διαδικασίες επιλογής προϊσταμένων και στο Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης, αφού πρώτα φρόντισε να ασκήσει τρομοκρατία στους δημοσίους υπαλλήλους απειλώντας με κατάργηση της μονιμότητας.
Το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εσωτερικών αποτελεί βαθιά θεσμική ανατροπή που αποδυναμώνει την αξιοκρατία και ενισχύει τον πολιτικό έλεγχο στη δημόσια διοίκηση. Στην ραχοκοκκαλιά του τίθεται η περίφημη αξιολόγηση, που έχει εξελιχθεί, μέσα από τους νόμους όλων των προηγούμενων κυβερνήσεων, σε κεντρικό κριτήριο «επιβίωσης» στο Δημόσιο. Αξιολόγηση στη βάση νέων κριτηρίων / «δεξιοτήτων» και όχι επιστημονικών γνώσεων, η οποία εξαρτάται αποκλειστικά από τον εκάστοτε προϊστάμενο. Και όλα αυτά, με την πλειοψηφία των προϊσταμένων να βρίσκονται στη θέση τους με φωτογραφικές αναθέσεις.
Συγκεκριμένα:
Α. Βαθμολόγιο.
Το νέο βαθμολόγιο έχει κλίμακα 7 βαθμών έναντι 5 που είναι σήμερα. Οι δύο ανώτεροι βαθμοί Α΄ και Β΄ προορίζονται πλέον μόνο για Γενικούς Διευθυντές και Διευθυντές αντίστοιχα! Φαίνεται ότι για την πλειοψηφία, καταληκτικός βαθμός θα είναι ο Γ΄, ενώ για τους υπαλλήλους κατηγορίας ΥΕ ο βαθμός Δ΄. Συνεπώς, μιλάμε για αυτόματη βαθμολογική υποβάθμιση της συντριπτικής πλειοψηφίας αφού όσοι έχουν βαθμό Α΄ και Β΄, θα καταταχθούν σε χαμηλότερο βαθμό αυτοδίκαια!
Με την αξιολόγηση γίνεται ακόμη χειρότερο. Ορίζεται ρητά ότι «η συμπλήρωση του ελάχιστου χρόνου υπηρεσίας σε κάθε βαθμό δεν συνεπάγεται αυτοδίκαιη προαγωγή σε επόμενο βαθμό». Για να ανέβει στον επόμενο βαθμό, ο υπάλληλος θα πρέπει να κρίνεται επαρκής και στις 9 δεξιότητες του Ενιαίου Πλαισίου Δεξιοτήτων του ν. 4940/2022!! Ποιος θα τον κρίνει; Ο Προϊστάμενος – Αξιολογητής του, ο οποίος έχει τη δυνατότητα, πλέον, να «κόψει» όποιον υφιστάμενο θέλει!!
Περαιτέρω, εκτός από τις περιπτώσεις ταχύτερης βαθμολογικής κατάταξης λόγω τυπικών προσόντων (μεταπτυχιακό, διδακτορικό, κλπ.), υπάρχει πρόβλεψη επίσπευσης της βαθμολογικής εξέλιξης για τους υπαλλήλους οι οποίοι «έχουν αξιολογηθεί ως υψηλής απόδοσης και δυνατοτήτων για 3 συνεχή έτη»!! Έτσι μπορεί κάποιος να κατανοήσει γιατί η Επιτροπή Εποπτείας Αξιολόγησης, μέσα στο καλοκαίρι, προχώρησε σε μαζικούς αποχαρακτηρισμούς υπαλλήλων που είχαν αξιολογηθεί ως «υψηλής απόδοσης» από τους Αξιολογητές τους για το έτος 2023, ακόμα και με χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης!
Με τον τρόπο αυτό:
Εδραιώνεται και εντείνεται ο κατακερματισμός μεταξύ των δημοσίων υπαλλήλων. Ένας υπάλληλος κινδυνεύει να μείνει στάσιμος στον εισαγωγικό βαθμό, εάν κρίνεται ότι δεν κατέχει έστω και μία από τις περίφημες 9 δεξιότητες του ν. 4940/2022!
Ενισχύεται η σχέση εξάρτησης του υπαλλήλου από τον Προϊστάμενο – Αξιολογητή του, ο οποίος μετατρέπεται στον πιο κρίσιμο παράγοντα για την επαγγελματική του εξέλιξη. Αυτή η εξάρτηση μπορεί να οδηγήσει σε αποφυγή κάθε αντίρρησης ιδίως όταν ανακύπτουν σημαντικά ζητήματα νομιμότητας και σε ασφυκτική πίεση των υπό «αξιολόγηση» υπαλλήλων. Καλλιεργείται κλίμα για πελατειακές συμπεριφορές.
Στοχοποιείται η συνδικαλιστική δράση, αφού κάθε δράση εκτός του πλαισίου των
«δεξιοτήτων» μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναντίον του και να ανακόψει δια της αξιολόγησης του Προϊσταμένου – Αξιολογητή την επαγγελματική του εξέλιξη.
Η νέα κατάσταση ανοίγει, έμμεσα, το δρόμο για επανασύνδεση του βαθμολογίου με το μισθολόγιο των δημοσίων υπαλλήλων.
Β. Επιλογή Προϊσταμένων.
Η κυβέρνηση επιμένει, δια μέσου του νομοσχεδίου αυτού, στην καλλιέργεια ψευδαισθήσεων αμεροληψίας προβάλλοντας τη σύσταση Μητρώου Υποψηφίων Προϊσταμένων και τη νέα διαδικασία γραπτής εξέτασης υπό την επίβλεψη του ΑΣΕΠ. Η εικόνα αυτή ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα; Όχι. Διότι με το «νέο» σύστημα επιλογής Προϊσταμένων πριμοδοτούνται προνομιακά όσοι έχουν ασκήσει ήδη καθήκοντα Προϊσταμένου (την ώρα που είναι γνωστό ότι όλα τα τελευταία χρόνια οι κρίσεις είναι σπάνιες και οι αναθέσεις «πέφτουν βροχή» με τα γνωστά διάτρητα κριτήρια. Ο υποψήφιος προϊστάμενος θα πρέπει επίσης να έχει
«αξιολογηθεί» ως «υψηλής απόδοσης και δυνατοτήτων» ή να έχει πιστοποίηση επιτυχούς παρακολούθησης του προγράμματος «Πιστοποίησης ηγετικών, διοικητικών, ψηφιακών και διαπροσωπικών δεξιοτήτων» της Ακαδημίας Ηγεσίας που πρόκειται να συσταθεί και να έχει τουλάχιστον βαθμό Δ’ (αν τον φτάσει ποτέ με τόση «αξιολόγηση δεξιοτήτων» που καλείται να περάσει!).
Σαν να μην φτάνουν όλα αυτά, δεν επιτρέπεται να ενταχθεί στο υπό σύσταση Μητρώο Υποψηφίων Προϊσταμένων υπάλληλος που του έχει ασκηθεί πειθαρχική δίωξη λόγω απεργίας – αποχής από την αξιολόγηση, ενώ αντίστοιχα προβλέπεται η παύση Προϊσταμένου που του έχει ασκηθεί πειθαρχική δίωξη για τον ίδιο λόγο! Έχει ενδιαφέρον ότι για οποιοδήποτε άλλο αδίκημα (πχ απάτη κλπ), για να παυθεί ένας υπάλληλος χρειάζεται τελεσίδικη πειθαρχική ποινή.
Σε τι εξετάζονται οι υποψήφιοι Προϊστάμενοι; Σύμφωνα με το νέο νομοσχέδιο βασικό ζητούμενο της γραπτής εξέτασης είναι οι δεξιότητες του περίφημου Ενιαίου Πλαισίου Δεξιοτήτων, ενώ η εξέταση μπορεί να περιορίζεται μόνο σε ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών. Εντείνεται, δηλαδή, η διαχρονική υποβάθμιση των ολοκληρωμένων επιστημονικών γνώσεων έναντι των δεξιοτήτων. Επίσης, εμπεριέχει την προβληματικότατη πρόβλεψη για συνεργασία του ΑΣΕΠ με «ιδιωτικούς φορείς» (ποιους; με ποιους όρους; σε ποιο βαθμό και τελικά πώς ένας ιδιώτης θα έχει λόγο για το πώς στελεχώνεται το Δημόσιο;;)
Τέλος, εισάγεται το εξαιρετικά επικίνδυνο κριτήριο των ψυχομετρικών εργαλείων (αρχικά για τους Γενικούς Διευθυντές).
Και μετά από όλη αυτήν τη διαδικασία, οι Υπουργοί και τα αντίστοιχα όργανα διοίκησης έχουν τη δυνατότητα να ανατρέπουν τους τελικούς Πίνακες Κατάταξης των υποψηφίων και να επιλέγουν από τους υποψηφίους με τις υψηλότερες βαθμολογίες, για την τοποθέτησή τους στις προκηρυχθείσες θέσεις του φορέα τους, όχι όμως με βάση τις δηλώσεις προτίμησής τους αλλά σύμφωνα με τις δικές τους, δηλαδή τις προτιμήσεις των εκάστοτε κυβερνήσεων και Διοικήσεων. . Τέτοια αμεροληψία και διαφάνεια, τέτοια αριστεία!
Κερασάκι στην τούρτα είναι ότι η μη άμεση και καθολική εφαρμογή του νέου συστήματος δημιουργεί ένα κατακερματισμένο διοικητικό τοπίο, όπου συνυπάρχουν διαφορετικά
καθεστώτα επιλογής προϊσταμένων, με αποτέλεσμα να ενισχύεται η αβεβαιότητα και να περιορίζεται σημαντικά η αποτελεσματικότητα και η συνέχεια της διοίκησης.
Γ. ΕΣΔΔΑ
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι και η υποβάθμιση της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης, ενός θεσμού που επί σαράντα χρόνια αποτέλεσε σημείο αναφοράς για την, κατά το δυνατόν, αξιοκρατική στελέχωση της διοίκησης. Η αύξηση της βαρύτητας της συνέντευξης με τελικό συντελεστή 34%!!, η ενίσχυση της βαρύτητας των «δεξιοτήτων» έναντι της επιστημονικής κατάρτισης και των εκπαιδευτικών προσόντων καθώς και εισαγωγή και εδώ ψυχομετρικών τεστ(!!) οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια στην σταδιακή απαξίωσή της και σε εδραίωση πελατειακής λογικής.
Δ. Ψηφιακή – Βιομετρική Κάρτα Εργασίας.
Με το νέο νομοσχέδιο η Κυβέρνηση επεκτείνει την εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας σε όλο το Δημόσιο τομέα ακόμα και με τη χρήση βιομετρικών στοιχείων, παράμετρο με την οποία έχει κάθετα διαφωνήσει η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Ο έλεγχος της τήρησης του ωραρίου αποτελεί ευθύνη του προϊσταμένου κάθε οργανικής μονάδας ο οποίος έχει και την άμεση γνώση για τη λειτουργία της εκάστοτε υπηρεσίας. Η κυβέρνηση αποσκοπεί στην ενεργοποίηση κοινωνικού αυτοματισμού σε βάρος των δημοσίων υπαλλήλων όταν μιλά για μέτρο ελέγχου της τήρησης του ωραρίου.
Η συγκέντρωση των στοιχείων της κάρτας στο κεντρικό σύστημα διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού του Υπουργείου Εσωτερικών εκ των πραγμάτων δεν σκοπεύει στον έλεγχο της τήρησης του ωραρίου. Πρόκειται για την ίδια πλατφόρμα που συγκεντρώνει τις αξιολογήσεις των υπαλλήλων, τη στοχοθεσία, τη συμμετοχή τους στις απεργίες δηλαδή συγκεντρώνει όλο το αντιδραστικό θεσμικό πλαίσιο που διέπει τις εργασιακές σχέσεις στο δημόσιο. Είναι λογικό να υποθέσει κάποιος ότι στόχος είναι να χρησιμοποιηθούν όλα αυτά στοιχεία εναντίον «δυσάρεστων» δημοσίων υπαλλήλων.
Η κυβέρνηση θέλει, λέει, να πατάξει με την ψηφιακή κάρτα τις αργομισθίες των δημοσίων υπαλλήλων. Ας κοιτάξει καλύτερα προς όσους (η εκάστοτε κυβέρνηση) εγκαθιστά σε υπουργικά γραφεία ως συμβούλους, μετακλητούς κλπ. Ας κοιτάξει προς «τα δικά της» παιδιά...
Με βάση τα παραπάνω, το νομοσχέδιο δεν ενισχύει την αξιοκρατία ούτε συμβάλλει στη δημιουργία ενός σύγχρονου, λειτουργικού και ανεξάρτητου διοικητικού μηχανισμού. Αντίθετα, εγκαθιδρύει ένα πλαίσιο αυξημένης πολιτικής επιρροής και μειωμένων θεσμικών εγγυήσεων. Ενισχύει το ασφυκτικό πλαίσιο υποταγής στην κυρίαρχη πολιτική, όπου όποιος υπάλληλος δεν την αποδέχεται, εκφράζει αμφιβολίες, αντιρρήσεις, σηκώνει κεφάλι, δέχεται την τιμωρία: δεν είναι αρκετά «ευπροσάρμοστος», «αξιολογείται» ως «ανεπαρκής» άρα δεν έχει τις
«απαραίτητες δεξιότητες», δεν μπορεί να ανέβει βαθμό, δεν μπορεί να δώσει ούτε καν την περιβόητη γραπτή εξέταση του ΑΣΕΠ, βρίσκει, επί της ουσίας, κλειστή την πόρτα για το περίφημο Μητρώο Υποψηφίων Προϊσταμένων.
Ως Σύλλογος Εργαζόμενων ΥΚΟΙΣΟ διεκδικούμε:
Ενιαίο σύστημα επιλογής προϊσταμένων σε όλο το δημόσιο τομέα υπό την εποπτεία του ΑΣΕΠ χωρίς καμία συμμετοχή ιδιωτών
Στελέχωση όλων των θέσεων ευθύνης με τη διαδικασία των κρίσεων χωρίς αμφίβολης σκοπιμότητας «ψυχομετρικά εργαλεία»
Αυξημένη και αθροιστική μοριοδότηση των εκπαιδευτικών και επιστημονικών προσόντων και δραστικός περιορισμός του κριτηρίου της συνέντευξης σε όλα τα στάδια επιλογής προϊσταμένων σε κάθε βαθμίδα διοικητικής ιεραρχίας
Κατάργηση της πελατειακής λογικής αξιολόγησης δήθεν δεξιοτήτων εις βάρος της πραγματικής γνώσης
Καμία αλλαγή στο βαθμολόγιο και κανένας περαιτέρω κατακερματισμός των δημοσίων υπαλλήλων
Διατήρηση του αδιάβλητου και αξιοκρατικού χαρακτήρα του εισαγωγικού διαγωνισμού της ΕΣΔΔΑ
Κατάργηση του αντιδημοκρατικού και αυταρχικού πειθαρχικού δικαίου
Επαναφορά 13 ου και 14 ου μισθού